Automatische vertaling uit het Duits. Originele tekst bekijken

Circuitpatronen weergeven in de app: wat de lijn toont

Laatst bijgewerkt op 8 september 2026 · Tim Krauss

Kortom: Een app kan het circuit als een lijn op de kaart tekenen, en dat helpt bij de oriëntatie tijdens de nadering van een onbekend vliegveld. Deze lijn is niet bindend. Bindend in Duitsland is de regeling die is getroffen volgens § 22 LuftVO, zoals deze is bekendgemaakt in de berichten voor luchtvarenden. De lijn in de app is een tekening van deze regeling, niet de regeling zelf.

Wie zoekt naar "circuit app" wil meestal iets heel praktisch: het verloop op een onbekend vliegveld vooraf zien, in plaats van het uit een PDF-kaart te moeten puzzelen. Wat daarbij bijna niemand erbij zegt, is de vraag erachter. Waar komt deze lijn eigenlijk vandaan, en mag ik er volgens vliegen?

Dit artikel beantwoordt beide. Het toont hoe de circuitweergave in EuroPilot Connect werkt, en het onthult waar onze gegevens vandaan komen en waar ze ophouden. Ik heb de app zelf gebouwd, dus neutraal ben ik niet. Precies daarom staat het eerlijke deel hierboven het reclamegedeelte.

EuroPilot Connect is ontstaan uit de Sport- und Segelfliegerclub Bad Waldsee-Reute , thuis op EDMZ, 660 meter gras, baan 14/32, niet op de tekentafel van een softwarebedrijf. Velen in het team hebben een pilotenlicentie, er wordt gevlogen en getest op Bristell LSA, Comco Ikarus C42 C en Robin DR400, dus over ultralight en Echo-klasse heen.

Originele weergave van EuroPilot Connect op de iPad. Ontdek alle 14 app-weergaven →

Hoe toont EuroPilot Connect het circuit?

Je schakelt "Traffic Patterns" in de lagenoverzicht van de kaart in. Vanaf zoomniveau 9 verschijnen de circuitlijnen en de naderingsroutes als ononderbroken lijnen, de vertrekroutes gestippeld, vanaf zoomniveau 10 komen de wachtgebieden erbij, verder gestippeld.

Bij het inzoomen komt de hoogte erbij. Op 462 van de 470 vliegvelden tekenen we hiervoor het originele kaartschrift als georeferentieerde letters, dus het lettertype van de naderingskaart precies op de plaats waar het daar ook staat: op 363 Duitse en op 99 van de 100 Franse vliegvelden. Ontbreekt dit kaartschrift en hebben we toch een hoogte, dan plaatsen we deze opnieuw als een eigen, rechtopstaande tekst; dit betreft momenteel precies één vliegveld. Op de overige zeven vliegvelden staat helemaal geen hoogte bij de lijn.

De circuits behoren tot het offline landenpakket. Als je een land downloadt, zijn ze zonder ontvangst beschikbaar, samen met basiskaart, terrein, vliegvelden, luchtruimen, navaids, banen en meldpunten. Hoe deze offline werking in zijn geheel functioneert, staat uitgebreid beschreven in ons artikel over offline vliegnavigatie zonder ontvangst.

Waar komt de lijn op het scherm vandaan?

Onze circuits zijn een vectorafbeelding van de AIP-VFR-kaart, geleverd door KEYVAN Aviation als een eigen kaartlevering. Ze zijn uitdrukkelijk niet niet de officiële publicatie zelf, maar een afgeleide daarvan via een commerciële tussenhandelaar.

Dit onderscheid is voor ons belangrijk genoeg om in de dataset zelf te staan. Elke circuitlijn uit de KEYVAN-levering draagt deze opmerking met zich mee:

"Circuits dienen ter visuele oriëntatie en vervangen geen officiële publicatie."

Helemaal zuiver is de laag daarmee echter nog niet beschreven, want ze toont twee bestanden over elkaar heen. Naast de KEYVAN-afbeelding tekent dezelfde laag een oudere, zelf onderhouden database: ongeveer 500 extra circuitlijnen, plus de naderings- en vertrekroutes en de wachtgebieden. Waar een KEYVAN-circuit aanwezig is, wordt de oude database op deze plek verborgen, anders blijft deze staan. Deze oude database draagt de bovengenoemde bronvermelding niet mee, en is minder dicht.

De KEYVAN-geometrie nemen we ruw over. We draaien hem niet, we verschuiven hem niet en we tekenen hem niet na. Handmatig hebben we de toewijzing op twee plaatsen gecorrigeerd: op EDKA, waar de buiten- en binnenronde verwisseld op asfalt en gras lagen, en op LFMS, waarvan de ronde in de levering onder de identificatie van een 288 kilometer verder gelegen vliegveld was opgenomen. Anders ligt elke lijn precies daar waar de levering hem heeft.

Eén ding halen we uit de ruwe kaart, namelijk de hoogte-aanduidingen, die daar als lettercontouren zijn getekend. Die leggen we er als een aparte laag weer overheen. En één ding komt erbij, dat moet je weten: het hoogtegetal in de dataset komt niet uit de KEYVAN-kaart, maar uit onze oudere database, op 62 Duitse vliegvelden handmatig afgelezen van de visuele vliegkaart. "Ruw overgenomen" geldt dus voor de geometrie, niet voor de hoogte.

Dat heeft een keerzijde die je moet kennen: we corrigeren daarmee ook geen positiefouten van de levering. Waar een circuit relatief ten opzichte van de baan verschoven ligt, ligt het in de app net zo verschoven. We hadden een automatische uitlijning op de baandrempels gebouwd en na een vergelijking van 200 vliegveldbeelden weer verworpen, omdat de ruwe positie in de meeste gevallen beter paste dan de achteraf gedraaide. Dit is een bewuste keuze voor de onvervalste bron en tegen cosmetische nabewerking, maar het betekent dus ook dat de lijn een weergave is van de levering en geen gecontroleerde waarheid.

Wat betreft de omvang, zelf geteld en niet overgenomen uit een brochure: de KEYVAN-afbeelding omvat 5.572 lijnstukken op 470 vliegvelden, waarvan 370 in Duitsland en 100 in Frankrijk. Dezelfde database is bovendien vast in de app aanwezig, zodat de laag ook vóór de eerste landendownload iets toont. De oudere database vult aan met ongeveer 160 extra Duitse vliegvelden, daarbij ongeveer 50 in Oostenrijk en ongeveer 39 in Zwitserland evenals enkele vliegvelden in Tsjechië, Nederland, Luxemburg en Hongarije.

Wat dit zegt over de herkomst van de gegevens in het algemeen

De gegevens van EuroPilot Connect komen primair van KEYVAN Aviation via een commerciële ARINC-424-licentie, aangevuld met openAIP en open flightmaps. KEYVAN is een van de acht bedrijven met een certificaat voor datadiensten (DAT) in de EASA-lijst van goedgekeurde ATM/ANS-organisaties, per 4 september 2026, certificaat EASA.AOA.DAT.033, Type 1, uitgegeven op 10 februari 2022.

Drie kanttekeningen hierbij, om een verkeerde indruk te voorkomen. Ten eerste behoort dit certificaat toe aan de gegevensleverancier en zijn proces, niet aan ons: EuroPilot Connect is geen goedgekeurd avionicasysteem en vervangt geen gecertificeerde boorduitrusting. Ten tweede betekent Type 1 dat de database voldoet aan de gegevenskwaliteitseisen, zonder dat de compatibiliteit met een specifieke goedgekeurde boordtoepassing is vastgesteld. Ten derde zijn de plaatsingscircuits juist niet onderdeel van de ARINC-424-levering, want ARINC 424 kent geen VFR-circuit. Ze komen als een aparte kaartvectorlevering, en daarom gelden voor hen de beperkingen in dit bericht en niet de kwaliteit van de ARINC-database.

Is het circuit in de app bindend?

Nee. Bindend is de bekendmaking voor jouw locatie, niet de weergave in een app. De juridische situatie hieromtrent is duidelijker dan het internet doet vermoeden.

De Europese basisregel staat in SERA.3225, "Luchtvaartuigoperaties op en rond een luchtvaartterrein", van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 923/2012. EASA publiceert de geconsolideerde tekst als Easy Access Rules for SERA , dit is een leesversie, bindend is de tekst van de verordening zelf. Wie een luchtvaartuig op of rond een luchtvaartterrein bestuurt, is verplicht het luchtvaartterreinverkeer te observeren om botsingen te voorkomen, zich in de verkeersstroom in te voegen of zich er duidelijk buiten te houden, behalve in het geval van ballonnen, richtingsveranderingen bij de nadering en na de start in bochten naar links uit te voeren, tenzij een andere regeling is getroffen of een andere instructie van de luchtverkeersleiding is gegeven, en, eveneens behalve in het geval van ballonnen, tegen de wind in te landen en te starten, tenzij om veiligheidsredenen, vanwege de oriëntatie van de landingsbaan of uit overweging van de luchtvaartoperaties een andere richting de voorkeur verdient.

De bijzin over luchtverkeersleiding is belangrijk en wordt vaak weggelaten: op een locatie met een luchtverkeersleidingspost kan de verkeersleidingspost je in individuele gevallen rechtsverkeer opdragen, zelfs als er niets dergelijks is gepubliceerd.

In Duitsland komt de luchtverkeersregeling hierbij, en wel in drie stappen:

De keten is dus: de autoriteit stelt vast, de vaststelling wordt bekendgemaakt in de berichten voor luchtvarenden, en de naleving ervan is verplicht. Een app staat nergens in deze keten.

Een opmerking over een veelvoorkomende misinformatie. Wie op het internet zoekt, vindt meerdere pagina's met de bewering dat circuits niet bindend zijn, meestal met verwijzing naar § 21a LuftVO. Deze verwijzing loopt dood: in de sinds 2015 geldende versie van de LuftVO regelt § 21a procedures en bevoegdheden voor onbemande luchtvaartuigen in de bedrijfscategorie "open". Het luchtvaartterreinverkeer staat in sectie 6, dus in de §§ 22 tot 26. Controleer dergelijke beweringen in geval van twijfel aan de hand van de verordeningstekst zelf, deze is hierboven gelinkt.

Dit is geen juridisch advies, en dit artikel vervangt voor geen enkele locatie het lezen van de bekendmaking. Het is alleen bedoeld om je te laten zien waar je moet kijken, namelijk in de AIP VFR van de DFS en in de berichten voor luchtvarenden, en niet op een kaartscherm.

Wat de circuitlaag niet kan

Deze lijst is de eigenlijke reden waarom dit artikel bestaat. Als je weet wat er ontbreekt, kun je de weergave correct interpreteren.

Ik schrijf dit liever hier op, dan dat het je opvalt tijdens de nadering.

Hoe controleer je een circuit correct?

De weergave in de app is een voorbeeldweergave, de voorbereiding doe je ergens anders. Vijf bewezen stappen:

1. Lees de visuele naderingskaart van de locatie. Daar staan het verloop, de hoogte en de omlooprichting bindend vermeld. Voor Duitsland is dat de AIP VFR, plus de bekendmakingen in de berichten voor luchtvarenden.
2. Verduidelijk de omlooprichting expliciet. Indien geen andere regeling is getroffen, geldt volgens SERA.3225 de bocht naar links. Rechtsverkeer geldt daar waar het is gepubliceerd, en bovendien wanneer de luchtverkeersleiding dit in individuele gevallen opdraagt. Beide staan niet in de kaartweergave.
3. Controleer de circuit hoogte aan de hand van de kaart, en let daarbij op de referentie. De veelgebruikte vuistregel van 1.000 voet boven de grond is een vuistregel, geen regel. De waarden in onze database zijn daarentegen hoogtes boven NAP, zoals op de visuele naderingskaart. De meest voorkomende zijn daar 1.000, 1.200, 2.000, 900 en 2.500 voet, geteld per vliegveld. Vergelijk de twee cijfers nooit direct met elkaar: op een vliegveld op 1.500 voet hoogte boven NAP betekent 2.500 voet boven NAP slechts 1.000 voet boven de grond. Wat geldt, staat op de kaart, samen met de referentie.
4. Controleer de openingstijden, frequentie en lokale bijzonderheden. Zweefvliegactiviteiten, lierstarts of parachutespringen veranderen de nadering meer dan welke lijn op de kaart dan ook.
5. Bij twijfel vooraf bellen. Op kleine vliegvelden is bellen met de vliegbegeleiding sneller dan elk onderzoek, en het beantwoordt precies de vragen die geen enkele database kent.

Als je de officiële kaartbladen digitaal op de tablet nodig hebt, zijn daar gespecialiseerde aanbieders voor. De app Platzrunde.DE levert bijvoorbeeld, naar eigen zeggen, de VFR-AIP-kaarten voor Duitsland en Frankrijk, waarbij de kaarten onder het copyright van de DFS vallen. Dit is een ander product dan een getekende kaartlaag, en afhankelijk van wat je zoekt, is het de meest geschikte. Het verschil tussen gelicentieerde kaartbladen en een uit gegevens getekende kaart hebben we in het artikel over de digitale ICAO-kaart uitgebreid uiteengezet.

Waarom überhaupt een circuit in de app?

Omdat het precies één ding goed kan: je een ruimtelijk beeld geven voordat je het circuit invliegt. Je ziet of de tegenwind over de stad of over het veld ligt, of het circuit dicht bij de locatie blijft of ver uitwijkt, en waar je zinvol in het verkeer invoegt. Op EDMZ met 660 meter gras is dat een andere geometrie dan op een verkeersvliegveld met een lange verharde baan, en dit verschil is op een kaart in één seconde te zien.

Dit vult het lezen van de kaart aan, het vervangt het niet. Precies zo is de functie gebouwd, en precies zo is deze in de dataset gemarkeerd. Hoe deze gegevenslaag past in de overige luchtvaartgegevens, staat in ons overzicht over de Navigatie-app voor piloten.

Veelgestelde vragen

Hoe hoog is het circuit? De circuit hoogte staat op de visuele naderingskaart van het betreffende vliegveld en verschilt per vliegveld. De vaak genoemde 1.000 voet boven de grond is een veelvoorkomende waarde, maar geen algemene vereiste. In onze eigen kaartgegevensbestand variëren de ingevoerde waarden van 600 tot 3.900 voet, en wel als hoogte boven zeeniveau, niet boven de grond. Precies daarom moet de hoogte op de kaart worden gecontroleerd en niet op het scherm.

In welke richting wordt het circuit gevlogen? Volgens SERA.3225 moeten richtingsveranderingen bij de landing en na de start in linkerbochten worden uitgevoerd, tenzij een andere regeling is getroffen of de luchtverkeersleiding anders instrueert. Rechtsverkeer geldt dus daar waar het is gepubliceerd, en daar waar het in individuele gevallen wordt geïnstrueerd. Deze informatie haal je van de kaart en de radio, niet uit de app.

Is het circuit bindend? De regeling die is getroffen volgens § 22 LuftVO en bekendgemaakt in de berichten voor luchtvarenden, moet worden nageleefd volgens § 23 lid 1 nr. 1 LuftVO, en een overtreding daarvan is volgens § 44 lid 1 nr. 19 LuftVO een overtreding. Doorslaggevend is de tekst van de bekendmaking voor het specifieke vliegveld.

Wat geldt als er voor een vliegveld geen circuit is gepubliceerd? Dan geldt de basisregel uit SERA.3225: verkeer observeren, invoegen of duidelijk wegblijven, linkerbochten vliegen, tenzij de luchtverkeersleiding anders instrueert. Minimale veiligheidshoogtes en geluidsbeperkingen blijven van toepassing. Op onbekende vliegvelden is instructie door lokale experts de veiligste weg.

Werken de circuits zonder internet? Ja. Ze maken deel uit van het offline landenpakket. Na het downloaden van een land blijven ze samen met kaart, luchtruimen en vliegveldgegevens zonder ontvangst beschikbaar.

Voor welke landen zijn er circuits? De KEYVAN-vectorafbeelding dekt Duitsland en Frankrijk, samen 470 vliegvelden. Daarnaast toont hetzelfde niveau een oudere, zelf onderhouden database: ongeveer 160 extra Duitse vliegvelden, Oostenrijk (ongeveer 50), Zwitserland (ongeveer 39) en enkele vliegvelden in Tsjechië, Nederland, Luxemburg en Hongarije, echter minder dicht en zonder de bronvermelding. Voor alle overige Europese landen zijn er momenteel geen circuits. De overige luchtvaartgegevens zoals luchtruimen, vliegvelden en meldpunten dekken aanzienlijk meer landen, de circuits zijn de smalste gegevenslaag.

Conclusie

De circuitweergave is een oriëntatiehulpmiddel, en als zodanig is het goed: echte kaartgeometrie, ruw overgenomen, met het originele kaartlettertype en offline beschikbaar. Het is geen vrijgave, geen officiële publicatie en geen uitspraak over de omlooprichting. Wie deze twee dingen uit elkaar houdt, vliegt er beter voorbereid mee. Wie ze verwart, heeft een hulpmiddel gebruikt waarvoor het niet is gebouwd.

Daarom staat de zin waarmee onze eigen dataset elke lijn levert, ook aan het einde van dit artikel: circuits dienen ter visuele oriëntatie en vervangen geen officiële publicatie.

Als je dit zelf in de cockpit wilt bekijken, kun je EuroPilot Connect 30 dagen gratis testen.